Τουρισμός και η οικονομική κρίση

Γράφει ο Ιωάννης Μαλταμπές Δικηγόρος

Επαρχος Ανδρου

Η Άνδρος λόγω της τουριστικής ιδιομορφίας της σε σχέση με τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια, δεν είχε δηλαδή ποτέ τα μεγέθη του μαζικού τουρισμού των άλλων νησιών, αποτελεί ένα νησί υπό παρακολούθηση ως ειδικό φαινόμενο για την τουριστική κίνηση την προσεχή θερινή περίοδο.

Λόγω της μη άμεσης οικονομικής εξάρτησης των ανδριωτών από τον τουρισμό και ουσιαστικά της ερασιτεχνικής τους ενασχόλησης, γεγονός κατακριτέο μέχρι πρότινος, ίσως αυτή τη φορά έχοντας, οι ανδριώτες επιχειρηματίες, και κάποιο άλλο εισόδημα μπορούν με ψυχραιμία να γίνουν ανταγωνιστικοί προσφέροντας οικονομικά πακέτα σε βαθμό που θα έχουν να επιλέξουν εάν προτιμούν να είναι γεμάτοι με μειωμένες τιμές ή να έχουν με τις τιμές που μέχρι σήμερα νοίκιαζαν όσο κόσμο μπορεί να ανταπεξέλθει.

Η τουριστική κίνηση της Άνδρου βασίζεται στους εκδρομείς του Σαββατοκύριακου που είτε έχουν εξοχική κατοικία είτε επιλέγουν την Άνδρο ως σύντομο προορισμό που μπορούν να αξιοποιήσουν και τις τρεις μέρες του Σαββατοκύριακου, δηλαδή αναχώρηση Παρασκευή απόγευμα και επιστροφή Κυριακή βράδυ, για διακοπές. Τα ξένα πρακτορεία επέλεγαν με δυσκολία την Άνδρο, συνεπώς η γενικότερη παγκόσμια κρίση που θα φέρει κρίση και στα τουριστικά πρακτορεία, εμάς δεν θα μας επηρεάσει πολύ. Εκείνο λοιπόν που θα πρέπει να προσέξουμε είναι η Άνδρος να προσφέρει οικονομικά πακέτα, ολιγοήμερων διακοπών σε συνεργασία και με τις Ναυτιλιακές εταιρείες καθώς και τα εστιατόρια, τα καφέ και τα ενοικιαζόμενα οχήματα.

Να διαφημίσουμε φτηνά πακέτα ολοκληρωμένων διακοπών ώστε οι ενδιαφερόμενοι να γνωρίζουν εκ των προτέρων τη συνολική δαπάνη εξόδων τους για την Άνδρο. Επιπροσθέτως πρέπει να δοθεί έμφαση στον πρωτογενή τομέα που το νησί μας διαθέτει τεράστιο πλούτο. Οι άνθρωποι που ασχολούνται με τον πρωτογενή τομέα αγρότες, κτηνοτρόφοι που μέχρι σήμερα παράγουν τα προϊόντα τους για χρήση στα νοικοκυριά τους, μπορούν κάλλιστα να τα πιστοποιούν μέσω ενός συνεταιρισμού ή ακόμα και ιδιωτικής οργανωμένης μονάδας και να δίνονται στο εμπόριο προσδίνοντας πολλαπλά οφέλη στο νησί και έσοδα στους ιδίους. Με το σπουδαίο αυτό εγχείρημα θα κερδίζουν και οι παραγωγοί και οι πωλητές διαφημίζοντας παράλληλα με τον καλύτερο τρόπο το νησί γεγονός που θα προσελκύσει επισκέπτες και κατά συνέπεια θα δουλεύουν τόσο οι κύριες τουριστικές επιχειρήσεις ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, καφετέριες, μπαρ, καταστήματα με τουριστικά προϊόντα κ.α. όσο και οι πάρα πολλές μικρές οικογενειακές αγροτικές οικιακές οικονομίες.

Για να συμβεί αυτή όμως η σωρευτικά και πολλαπλασιαστικά  θετική ενέργεια σε όλη την παραγωγική κλίμακα του νησιού και να γλυτώσει η Άνδρος από την κρίση, απαιτείται καταρχάς ενοποιητικό και ομογενοποιητικό πνεύμα σε όλους τους παραγωγικούς φορείς τόσο σε θεωρητικό και συλλογικό επίπεδο κυρίως όμως σε ψυχολογικό ατομικό. Δεν αρκούν ευχολόγια και ημερίδες ενημέρωσης, χρειάζονται και αυτά, εκείνο όμως που σίγουρα απαιτείται είναι οι ανδριώτες επιχειρηματίες μικροί και μεγάλοι να σκέφτονται πρώτα τοπικιστικά και μετά ατομικά. Πρέπει να καταλάβουμε ότι αν αυξηθεί το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Άνδρου, σίγουρα θα αυξηθεί και το ατομικό εισόδημα όλων αναλογικά, ενώ αν αντιθέτως 5-6 επιτυχημένοι επιχειρηματίες καταφέρουν με δικές τους πρωτοβουλίες να αυξήσουν το ατομικό τους εισόδημα, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο του νησιού, αυτό θα λειτουργήσει μόνο ευκαιριακά και πρόσκαιρα και για τους ίδιους.

Αν θέλουμε να επιβιώσουμε στη νέα δύσκολη εποχή του άκρατου ανταγωνισμού και της οικονομικής κρίσης που πιέζει προς τα κάτω τις τιμές ο μόνος τρόπος είναι να αποκτήσουμε ταυτότητα και τοπική ανώτερη ποιότητα στο συνολικό τουριστικό προϊόν που λέγεται Άνδρος. Οι προϋποθέσεις υπάρχουν, το τέλειο φυσικό περιβάλλον, η μικρή απόσταση από την Αθήνα και το αεροδρόμιο, η επαρκής ακτοπλοϊκή σύνδεση, ο εξαιρετικός πολιτιστικός τουρισμός μας που ανθεί 25 χρόνια, ο αυξανόμενος θρησκευτικός και φυσιολατρικός τουρισμός είναι βάσεις ζηλευτές που πάνω τους μπορούμε να οικοδομήσουμε στέρεα το μέλλον μας.

Ας σκύψουμε όλοι πάνω στον τόπο μας, να τον αγαπήσουμε, να ενδιαφερθούμε πραγματικά, να μάθουμε για το παρελθόν του, να προστατέψουμε το παρόν και να σχεδιάσουμε με λογική και ευαισθησία το μέλλον του. Η Άνδρος μέχρι πρόσφατα σε πολύ δυσκολότερες εποχές παραγωγής και μεταφοράς των προϊόντων ήταν αυτάρκης και εξαγωγική και γι’ αυτό πλούσια. Σήμερα με ευκολότερες συνθήκες παραγωγής και μεταφοράς δεν είναι αυτάρκης και δεν εξάγει τίποτα. Έτσι κανένας τόπος δεν επιβιώνει. Είναι το ίδιο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Δεν παράγουμε αρκετά και δεν εξάγουμε. Αντιθέτως εισάγουμε τα πάντα.

Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το γενικότερο πρόβλημα της χώρας. Μπορούμε όμως να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της Άνδρου. Αν ζητάμε πρώτα τα ντόπια προϊόντα, αν τα προσφέρουμε στους επισκέπτες μας, αν τα προάγουμε συνεχώς, αν τα διαφημίσουμε με τον τρόπο μας, αν στηρίζουμε κάθε ανδριώτικη επιχείρηση που λειτουργεί όλο το χρόνο στο νησί, θα δώσουμε μία πρώτη ώθηση προς την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Αν όλοι οι επιχειρηματίες της Άνδρου στον ευρύτερο τουριστικό τομέα προωθήσουν τα τοπικά προϊόντα του πρωτογενούς τομέα τότε η ατμομηχανή θα ξεκινήσει. Ο επισκέπτης που θα έρθει στο νησί εάν εκεί που θα μείνει και εκεί που θα φάει του παρέχονται μόνο ανδριώτικα προϊόντα (νερό, κρασί, ρακί, αναψυκτικά, γαλακτοκομικά προϊόντα, γλυκά, μέλι, μαρμελάδες, κρέας, ζαρζαβατικά, φρούτα, ψωμί, παξιμάδια, κουλουράκια κ.α.) όχι απλά θα ξαναέρθει και ο ίδιος αλλά θα διαφημίσει το νησί μας σε φίλους και γνωστούς. Παράλληλα με την συμβολή της προώθησης τον ντόπιων προϊόντων στον τουρισμό το εν λόγω εγχείρημα θα συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα με την απασχόληση νέου ντόπιου δυναμικού το οποίο τη σημερινή εποχή με τις εύκολες τεχνολογικά συνθήκες καλλιέργειας και μεταφοράς των προϊόντων και τις ενδιαφέρουσες νέες καλλιέργειες (παραγωγή βιολογικών προϊόντων, απαγόρευση μεταλλαγμένων, διαφύλαξη και διατήρηση ντόπιων σπόρων και παραδοσιακών ποικιλιών, βιολογική κτηνοτροφία, πιστοποίηση προέλευσης) σε συνδυασμό με την επιταχυνόμενη οικονομική κρίση θα βρει διέξοδο στην επαγγελματική ασφάλεια αναζωογονώντας την ερημωθείσα ύπαιθρο του νησιού που άλλοτε έσφυζε από ζωή και παρήγαγε θαυμάσια προϊόντα.    

Η στήριξη στα τοπικά προϊόντα και στις επιχειρήσεις του νησιού θα  ενδυναμώσει τις τοπικές μικρές βιοτεχνικές μονάδες παραγωγής και επεξεργασίας τοπικών προϊόντων και το εμπόριο ώστε να μην κινδυνεύουν από οικονομικό μαρασμό, θα τις προωθήσει σε αναπτυξιακές βελτιώσεις σε συνδυασμό με διάφορα επιχειρηματικά σχέδια που μπορούν να χρηματοδοτηθούν από το ΕΣΠΑ συγκρατώντας το εργατικό δυναμικό που ήδη απασχολείται είτε αυξάνοντάς το. Ο ποιοτικός τουρισμός σαν αιτία και αιτιατό θα λειτουργήσει ως μοχλός για την επανεμφάνιση του πρωτογενούς τομέα στην Άνδρο έτσι ώστε η ανάπτυξη να μην είναι μονομερής στον τουρισμό αλλά να σχετίζεται με σύγχρονες μεθόδους παραγωγής και marketing του του πρωτογενή τομέα και αυτό θα επιφέρει την ισόρροπη αειφορική ανάπτυξη όπου η παράδοση θα συνταιριάζεται απόλυτα με τις σύγχρονες μεθόδους παραγωγής και το σύγχρονο τρόπο ζωής χωρίς να επιβαρύνεται το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον.

Η δυσκολία αντιμετώπισης της επικείμενης κρίσης για την Άνδρο έγκειται στην εγρήγορση για άμεση συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων του νησιού, ώστε να κατορθώσουν να γίνουν ανταγωνιστικοί με τα υπόλοιπα νησιά και όχι με το διπλανό τους. Το όλο εγχείρημα απαιτεί κινητοποίηση με διαφήμιση πριν την έναρξη της θερινής περιόδου και συμμετοχή με συγκεκριμένες προτάσεις στις τουριστικές εκθέσεις και συγκεκριμένα στο Τουριστικό Πανόραμα στην Αθήνα που θα διεξαχθεί από 7 έως 10 Μαϊου 2009 στο Εκθεσιακό Κέντρο EXPO ATHENS στην Ανθούσα Αττικής όπου οι Κυκλάδες είναι η τιμώμενη περιοχή.

Εκεί θα μας δοθεί μία πολύ καλή ευκαιρία για να προβάλουμε τον καλύτερο εαυτό μας. Πρέπει να έχουμε ιδιαίτερες προσφορές, διανθισμένες με τις μοναδικές ομορφιές της Άνδρου, τη γαστρονομία μας, τη μουσική παράδοση, την ιστορία και τον πολιτισμό μας, ώστε οι επισκέπτες να επιλέξουν εύκολα ένα προορισμό που διαθέτει πολλές εναλλακτικές προτάσεις, κοντά στην Αθήνα με πολύ καλές τιμές και ποιότητα παρεχομένων υπηρεσιών.